«Ρήγας Βελεστινλῆς»

«Συνάξεις Ἐνημερωτικές»

Περίοδος Η΄, 2024-2025

Διάλεξις Γ΄

«Ρήγας Βελεστινλῆς καὶ τὸ στρατηγικὸ σχέδιο τῆς Ἐπανάστασης τῶν σκλαβωμένων»

17η Μαρτίου 2025 ἐκ. ἡμ.

Τὴν Κυριακὴ Δ΄ Νηστειῶν - Τελώνου καὶ Φαρισαίου, 27.1.2025 ἐκ. ἡμ., † Μνήμη τῆς Ἀνακομιδῆς τοῦ Λειψάνου τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου, πραγματοποιήθηκε μὲ τὴν προτροπή, εὐλογία καὶ παρουσία τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Κυπριανοῦ, ἡ τρίτη ἀπὸ τὶς ἕξι Συνάξεις Ἐνημερωτικές, τὶς ὁποῖες συνδιοργανώνουν ἡ Ἱερὰ Μητρόπολίς μας ᾿Ωρωποῦ καὶ Φυλῆς, ἡ Δημοτικὴ Ἑνότητα Φυλῆς καὶ ὁ Σύλλογος Ὀρθοδόξων Γυναικῶν «Ἅγιος Φιλάρετος ὁ Ἐλεήμων» γιὰ τὴν Περίοδο 2024-2025, στὸ Δημαρχεῖο «Νικόλαος Λιᾶκος» τῆς Δημοτικῆς Ἑνότητος Φυλῆς.

Τὸ γενικὸ θέμα τῆς Περιόδου ἔχει τίτλο: «Ἱστορικὲς Μορφὲς καὶ Γεγονότα τοῦ Γένους μας 330 μ.Χ. ἕως καὶ σήμερα».

* * *

Στὴν Σύναξι παρίσταντο μετὰ τοῦ Σεβασμ. Μητροπολίτου μας Ὠρωποῦ καὶ Φυλῆς κ. Κυπριανοῦ, ὁ πολυσέβαστος Ἀρχιμανδρίτης π. Θεοδόσιος, Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῶν Ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, ὡς καὶ Ἱερεῖς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας.

Μέλη τοῦ Συλλόγου Ὀρθοδόξων Γυναικῶν «Ἅγιος Φιλάρετος ὁ Ἐλεήμων» ὡς καὶ τοῦ Συνδέσμου Ἐθελοντῶν τῆς Μητροπόλεώς μας, εἶχαν ἀναλάβει τὴν ἑτοιμασία τῆς Συνάξεως καὶ τὴν φροντίδα τῶν προσερχομένων, στὴν δὲ κα Αἰμιλία Οὔτου-Γκούφα, Μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Συλλόγου, ἀνατέθηκε ἡ διακονία νὰ συντονίση τὸν ἐπατὴν σύντομη εἰσαγωγὴ τῆς κας Εἰρήνης Ἀρχοντούλη, ὁ ἀξιότιμος Κος Δημήτριος Καραμπερόπουλος, Παιδίατρος - Διδάκτωρ τῆς Ἱστορίας τῆς Ἰατρικῆς - Πρόεδρος Ἐπιστημονικῆς Ἑταιρείας Μελέτης Φερῶν-Βελεστίνου-Ρήγα, ἀνέπτυξε τὴν Εἰσήγησί του «Ρήγας Βελεστινλῆς καὶ τὸ στρατηγικὸ σχέδιο τῆς Ἐπανάστασης τῶν σκλαβωμένων».

Περιέγραψε τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν στὴν διαμόρφωσι τῆς ἐπαναστατικῆς σκέψεως τοῦ Ρήγα, ὡς καὶ τὴν δημιουργία τοῦ συγκροτημένου στρατηγικοῦ του Σχεδίου.

● Τὰ βιώματά του, ἀφοῦ διαπίστωνε στὸ περιβάλλον του τὶς συνέπειες τῆς σκληρῆς σκλαβιᾶς καὶ ἐγνώριζε τὴν λαμπρὰ ἀρχαία ἱστορία καὶ κληρονομία.

● Τὶς μελέτες: διάβασε, μετέφρασε, σχολίασε ἀρχαίους Ἕλληνες συγγραφεῖς, ἀρχαίους γεωγράφους συγγραφεῖς, τοὺς ἰδεολόγους τοῦ Γαλλικοῦ Διαφωτισμοῦ.

● Τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς του «Τὰ Ὀρλωφικά», (1770), τὸν πόλεμο μεταξὺ Αὐστρίας, Ρωσίας καὶ Ὀθωμανικῆς Πύλης (1787-1792) καὶ τὶς σχετικὲς συμφωνίες, τοῦ Συστώφ (1791) καὶ Ἰασίου (1792) καὶ τὴν Γαλλικὴ Ἐπανάστασι (1789).

Ἐν συνεχείᾳ, ἀνέλυσε τὸ στρατηγικὸ σχέδιο τῆς Ἐπανάστασεώς του, τὸ ὁποῖο διακρίνεται σὲ τρία μέρη:

● ἡ προετοιμασία τῆς Ἐπαναστάσεως, μὲ τὴν ἐμψύχωσι καὶ τὴν ἐνδυνάμω3

σι τοῦ ἠθικοῦ τῶν σκλαβωμένων ραγιάδων, γιὰ νὰ πάρουν τὰ ὅπλα·

● ὁ ἔνοπλος ἀγώνας τῆς Ἐπαναστάσεως, μὲ τὴν ἔκθεσι τῆς πολεμικῆς τέχνης·

● τὸ πολιτικὸ καθεστὼς μετὰ τὴν ἐπικράτησι τῆς Ἐπαναστάσεως, τὸ ὁποῖο περιγράφει, ὡς ἕνα δημοκρατικὸ ἀντιπροσωπευτικὸ πολίτευμα.

Γιὰ τὴν διάδοσι τοῦ Σχεδίου του, ὁ Ρήγας χρησιμοποίησε δύο βασικὰ στοιχεῖα ἐπικοινωνίας:

- τὴν εἰκόνα, μὲ ἔντυπα κείμενα καὶ λιθογραφίες,

- τὸν ἦχο, μὲ τὴν μουσικὴ τοῦ Θουρίου καὶ ἄλλων ὕμνων, γιὰ τοὺς ὁποίους ἐφρόντισε νὰ τραγουδοῦνται σύμφωνα μὲ ἤδη γνωστὰ καὶ διαδεδομένα δημοτικὰ τραγούδια.

Ἔτσι ἐπέτυχε, ἰδίως ὁ Θούριος, νὰ ἔχη μεγάλη διάδοσι στὸν Βαλκανικὸ χῶρο.

Δὲν πρόλαβε ὁ Ρήγας Βελεστινλῆς νὰ ἰδῆ τὴν ὑλοποίησι τοῦ ὁράματός του: ἐνῶ ἑτοιμάζετο νὰ κατέβη στὴν Πελοπόννησο, κάποιος προδότης ἔστειλε στὴν αὐστριακὴ ἀστυνομία τὰ ἐπαναστατικά του κείμενα.

Μετὰ ἀπὸ φυλάκισι 6 μηνῶν τελικὰ παρεδόθη μαζὶ ἄλλους 7 συντρόφους του στὸν Πασᾶ τοῦ Βελιγραδίου, μὲ τὴν διαταγὴ τοῦ ὁποίου στραγγαλίσθηκαν τὴν 24η Ἰουνίου 1798.

Ὁ ἄξιος Ὁμιλητὴς ἐξῆρε τὴν προσωπικότητα τοῦ Ρήγα Βελεστινλῆ: διαφωτιστής, ἐπαναστάτης, στρατιωτικὸς νοῦς, πολιτικὸς νοῦς, ἐθνεγέρτης, μάρτυρας καὶ ὁραματιστὴς μιᾶς δημοκρατικῆς πολιτείας τοῦ Βαλκανικοῦ χώρου, διακρινόμενος γιὰ τὴν πεποίθησί του, ὅτι οἱ ξένες μεγάλες Δυνάμεις ὑπηρετοῦν μόνο τὰ δικά τους συμφέροντα. Γι᾿ αὐτὸ δὲν ἀπευθύνει καμμία ἔκκλησι γιὰ βοήθεια εἰς αὐτές, ἀλλ᾿ ἀπευθύνεται ἀποκλειστικῶς στοὺς σκλαβωμένους λαούς.

Ὁ κ. Καραμπερόπουλος διευκρίνισε ἐπίσης, ὅτι λανθασμένα οἱ ἰδεολόγοι τῆς ἀριστερᾶς θεωροῦν «ἰδικόν τους» τὸν Ρῆγα Βελεστινλῆ, λόγῳ τῆς ἀνασχολήσεώς του μὲ τὸν Γαλλικὸ Δια-φωτισμὸ καὶ τὰ κινήματα τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως: ὁ ὁραματιστὴς Ρήγας ἐγνώριζε νὰ χρη4

σιμοποιῆ ὅ,τι θεωροῦσε χρήσιμο στὰ σχετικὰ βιβλία-δημοσιεύματα, χωρὶς νὰ κλονισθῆ ἡ Ὀρθόδοξος πίστις του, ὅπως μαρτυροῦν διάφορες ἀναφορὲς στὰ συγγράμματά του.

Τέλος ὁ Ὁμιλητὴς ἀναφέρθηκε στὴν ἐπιγραφὴ τοῦ πιστοτάτου Στρατηγοῦ Μακρυγιάννη στὸν Πίνακα «Πτῶσις της Κωνσταντινουπόλεως», τὸν ὁποῖον ἐζωγράφησε ὁ Παναγιώτης Ζωγράφος σύμφωνα μὲ τὶς ὁδηγίες του:

«11. Ἡ Ἑλλὰς στερηθεῖσα τὰς τιµὰς καὶ τὴν δόξαν της ἁλυσσοδεµένη, δεικνύει τὸν τύραννον. - 12. Μετὰ πολλοὺς αἰῶνας σκλαβιᾶς Ρήγας ὁ Βελεστινλὴς σπείρει τὸν σπόρον τῆς ἐλευθερίας εἰς τοὺς Ἕλληνας καὶ τοὺς ἐνθαρρύνει ὁδηγῶν αὐτοὺς τὸν τρόπον τῆς ἀπελευθερώσεώς των. - 13. Οἱ Ἕλληνες ἐνθουσιασθέντες καὶ ἐνθαρρυθέντες ἀπὸ τοὺς λόγους τοῦ Ρήγα ἔλαβον τὰ ὅπλα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας»...

* * *

Ἡ Δ΄ Σύναξις ἔχει προγραμματισθῆ γιὰ τὴν Κυριακὴ Δ´ Νηστειῶν, † Ὁσίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος, 30ὴ Μαρτίου 2025 πολ. ἡμ.

Θὰ ὁμιλήση πάλιν ὁ κ. Δημήτριος Καραμπερόπουλος.

Ἡ Διάλεξις θὰ ἔχη ὡς θέμα: «Ἡ Χάρτα τοῦ Ρήγα Βελεστινλῆ: Ἀνάλυσις».

† Γ.῾Ι.Μ.